Wyrok rozwodowy, wbrew powszechnemu przekonaniu, nie stanowi jedynie o rozwiązaniu małżeństwa stron. W orzeczeniu tym, zgodnie z obowiązującymi przepisami, sąd obligatoryjnie umieścić musi także i inne rozstrzygnięcia, które regulować będą stosunki pomiędzy byłymi małżonkami.
I tak, w wyroku orzekającym rozwód sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków i kontaktach rodziców z dzieckiem oraz orzeka, w jakiej wysokości każdy z małżonków jest obowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka, (czyli mówiąc potocznie orzeka także o alimentach).
Władza rodzicielska to nic innego, jak całokształt spraw dziecka i sprawowanie pieczy nad jego osobą, zarząd majątkiem dziecka oraz jego reprezentowanie. Sąd może powierzyć wykonywanie włądzy rodzicielskiej oboju rodzicom, w szczególnosci jeżeli przedstawią oni pisemne porozumienie o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie, o ile uzna je za zgodne z dobrem dziecka. Stosownie do obowiązujących przepisów, rodzeństwo powinno wychowywać się wspólnie, chyba że dobro dziecka wymaga innego rozstrzygnięcia.
Jeżeli porozumienia co do władzy rodzicielskiej i kontaktów z dzieckiem pomiędzy rodzicami nie ma, decyzję w tym zakresie podejmuje samodzielnie sąd, uwzględniajac prawo dziecka do wychowywania przez oboje rodziców. W praktyce najczęściej jest tak, że sąd powierza wykonywanie włądzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka, jeżeli dobro dziecka za tym przemawia. Pod pojęciem określonych obowiązków i uprawnień rozumieć należy prawo do współdecydowania o najistotniejszych sprawach dziecka, tj. np. tych dotyczących wyboru szkoły, sposobu leczenia, czy też wyrażenia zgody na wyjazd dziecka za granicę.
Na zgodny wniosek stron, jeżeli istnieje między nimi w tym zakresie porozumienie, sąd nie orzeka o utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem. Wówczas strony kontakty te ustalają między sobą na bieżąco.
Jeżeli, co naturalnie zdarza się niezwykle często, małżonkowie zajmują wspólne mieszkanie, sąd w wyroku rozwodowym orzeka także o sposobie korzystania z tego mieszkania przez czas wspólnego w nim zamieszkiwania rozwiedzionych małżonków. W wypadkach wyjątkowych, gdy jeden z małżonków swym rażąco nagannym postępowaniem uniemożliwia wspólne zamieszkiwanie, sąd może nakazać jego eksmisję na żądanie drugiego małżonka. Na zgodny wniosek stron sąd może w wyroku orzekającym rozwód orzec również o podziale wspólnego mieszkania albo o przyznaniu mieszkania jednemu z małżonków, jeżeli drugi małżonek wyraża zgodę na jego opuszczenie bez dostarczenia lokalu zamiennego i pomieszczenia zastępczego, o ile podział bądź jego przyznanie jednemu z małżonków są możliwe. Orzekając o wspólnym mieszkaniu małżonków sąd uwzględnia przede wszystkim potrzeby dzieci i małżonka, któremu powierza wykonywanie władzy rodzicielskiej.
Sąd może dokonać w wyroku rozwodowym także podziału majątku wspólnego małżonków, ale tylko w sytuacji, jeśli przeprowadzenie tego podziału nie spowoduje nadmiernej zwłoki w postępowaniu. Stosownie do treści postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 16 czerwca 2016r., wydanego w sprawie o sygnaturze V CZ 25/16 przeprowadzenie w wyroku rozwodowym podziału majątku wspólnego stron nie powoduje nadmiernej zwłoki postępowania nie tylko wtedy, gdy między stronami nie ma sporu co do składu i sposobu podziału tego majątku, lecz także wtedy, gdy wyjaśnienie spornych między stronami okoliczności, bądź też takich okoliczności, które sąd obowiązany jest ustalić z urzędu, wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego jedynie w ograniczonym przedmiotowo i czasowo zakresie. Decyzję co do pozostawienia bez rozpoznania wniosku strony o dokonanie podziału majątku wspólnego w wypadku, gdy przeprowadzenie takiego podziału powodowałoby nadmierną zwłokę w postępowaniu, zamieszcza sąd – stosownie do okoliczności – albo w odrębnym postanowieniu, wydanym w toku postępowania o rozwód, albo w sentencji wyroku rozwodowego.
